Iets heel leuks om te doen op Madeira is vogels spotten. Je hoeft daarvoor niet eens een fanatieke vogelaar te zijn: tijdens wandelingen door het Laurisilva-bos, langs de levada’s of aan de kust kom je regelmatig bijzondere vogels tegen. Madeira is bovendien de thuisbasis van verschillende endemische soorten, zoals de Madeiravink en Trocazduif. In dit artikel vertel ik je welke vogels je kunt zien, waar je de meeste kans hebt om ze te spotten en welke wandelingen en excursies leuk zijn.
Waarom Madeira een goede bestemming is om vogels te spotten
Madeira is door zijn ligging midden in de Atlantische Oceaan een bijzondere plek voor vogels. Het eiland ligt ook vrij geïsoleerd, waardoor er in de loop der tijd verschillende unieke vogelsoorten zijn ontstaan. Een mooi voorbeeld daarvan is de Madeiravink, die je vooral op dit eiland tegenkomt.
Daarnaast zorgt de afwisseling van het landschap ervoor dat je op verschillende plekken andere vogels kunt zien. Zo zie je ze veen in het Laurisilva-bos de bosbovels en kom je langs de kust en boven de oceaan veel zeevogels tegen.
→ Wist je dat Madeira verschillende endemische vogelsoorten en ondersoorten heeft die je nergens anders ter wereld tegenkomt?
Welke vogels kun je zien op Madeira?
Madeira is misschien niet de eerste bestemming waar je aan denkt bij vogelspotten, maar het eiland heeft verrassend veel bijzondere soorten. Door de combinatie van bergen, bossen, kliffen en de ligging in de Atlantische Oceaan leven er veel verschillende vogels. Sommige soorten komen zelfs alleen op Madeira voor.
Tijdens wandelingen door het Laurisilva-bos, langs de levada’s of tijdens een boottocht kun je verschillende vogels tegenkomen. Dit zijn een aantal soorten die je zeker in de gaten kunt houden.
Madeiravink (Fringilla coelebs maderensis)
De Madeiravink is een van de bekendste vogels van het eiland. Deze ondersoort van de gewone vink komt alleen op Madeira voor en is vooral te vinden in de groenere gebieden. Tijdens wandelingen in het Laurisilva-bos of langs levada’s heb je een goede kans om hem te zien.
Trocazduif – de bijzondere bosduif van Madeira
De Trocazduif is een van de meest bijzondere vogels van Madeira. Deze grote bosduif leeft vooral in het Laurisilva-bos en herken je aan de grijze hals en rode snavel. Hij is vrij schuw, dus wat geduld is nodig om hem te spotten.
Madeiragoudhaan – een kleine vogel die je goed moet zoeken
De Madeiragoudhaan is een van de kleinste vogels van Europa. Door zijn formaat en snelle bewegingen is hij niet altijd makkelijk te zien, maar in de bossen van Madeira kun je hem regelmatig tegenkomen. Vaak hoor je hem eerder dan dat je hem ziet.
Madeiragierzwaluw – een snelle verschijning boven het eiland
Boven dorpen, valleien en kliffen zie je regelmatig zwaluwen rondvliegen. De Madeiragierzwaluw brengt veel tijd door in de lucht en is vooral leuk om te herkennen tijdens wandelingen of wanneer je geniet van het uitzicht.
Pijlstormvogels langs de kust van Madeira
Ook op zee valt er veel te ontdekken. De kust van Madeira is een belangrijke plek voor verschillende zeevogels, waaronder de Kuhls pijlstormvogel. Tijdens een boottocht heb je kans om deze vogels boven de oceaan te zien vliegen, vaak samen met dolfijnen en walvissen.
Berthelots pieper – een vogel van de drogere gebieden
In het oosten van Madeira vind je een ander landschap dan in de groene bossen. Op plekken zoals Ponta de São Lourenço kun je de Berthelots pieper tegenkomen, een kleine zangvogel die vooral voorkomt in open en rotsachtige gebieden.
Andere vogels die je kunt tegenkomen op Madeira
Naast de bijzondere soorten hierboven kun je tijdens je vakantie nog veel meer vogels tegenkomen. Welke soorten je ziet, hangt vooral af van waar je op Madeira bent.
Hop – vooral op Ponta de São Lourenço. Dit is misschien wel onze favoriete vogel op Madeira. Vooral de mooie kuif maakt hem zo herkenbaar. Wij vinden het iedere keer weer leuk als we er eentje zien.
Rotsmussen – deze kleine zangvogels zie je vooral in droge en rotsachtige gebieden, zoals rond Ponta de São Lourenço.
Kanaries – in groene gebieden, tuinen en parken kun je regelmatig kanaries tegenkomen.
Buizerds – boven de bergen en valleien kun je met wat geluk roofvogels zien rondcirkelen.
Sternen en meeuwen – langs de kust en tijdens een boottocht kun je verschillende soorten zeevogels zien.
De beste plekken om vogels te spotten op Madeira
Madeira heeft verschillende Important Bird Areas (IBA’s): gebieden die wereldwijd belangrijk zijn voor bijzondere vogelsoorten. In deze beschermde gebieden, zoals het Laurisilva-bos en Ponta de São Lourenço, heb je de beste kans om de bijzondere vogels van Madeira te spotten.
Ribeiro Frio – voor vogels in het Laurisilva-bos
Ribeiro Frio ligt midden in het Laurisilva-bos en is een van de beste plekken op Madeira om bosvogels te zien. Vooral de Madeiravink en Madeiragoudhaan komen hier veel voor. Ook de schuwe Trocazduif leeft in dit gebied.
Een goede manier om vogels te spotten is de wandeling naar Balcões (PR11). De route is niet lang en loopt door het groene Laurisilva-bos. Vooral rond het uitzichtpunt hebben wij opvallend veel Madeiravinken gezien.
Fanal – vogels tussen de eeuwenoude laurierbomen
Het mysterieuze Fanal Forest staat vooral bekend om de grillige laurierbomen en de mist die hier regelmatig tussen de bomen hangt. Maar ook voor vogelspotters is dit een interessante plek.
In het dichte bos kun je verschillende bosvogels tegenkomen, waaronder de Madeiravink en Madeiragoudhaan. Je kunt vogels spotten tijdens een wandeling over de PR13 of PR14, maar ook op de rustigere paden rondom Fanal.
Ponta de São Lourenço – voor vogels in een droog kustlandschap
Het landschap van Ponta de São Lourenço is totaal anders dan het groene binnenland van Madeira. De droge, open en rotsachtige omgeving trekt dan ook andere vogelsoorten aan.
Tijdens de wandeling over het schiereiland kun je onder andere de Berthelots pieper, rotsmus en hop tegenkomen. Ook boven de kust en de oceaan vliegen regelmatig zeevogels.
Dit is wat ons betreft een van de leukste plekken om wandelen en vogels spotten te combineren. Je hebt er bovendien een goed zicht op de omgeving, waardoor vogels in het open landschap makkelijker opvallen.
→ Lees meer over Ponta de São Lourenço
Rabaçal – vogels spotten tijdens een levadawandeling
Ook de omgeving van Rabaçal is interessant als je vogels wilt zien tijdens het wandelen. De groene valleien, bossen en levada’s vormen een leefgebied voor verschillende kleine vogelsoorten.
Je kunt hier vogels spotten tijdens verschillende wandelingen, waaronder routes richting de 25 Fontes en de Risco-waterval. Verwacht hier vooral bosvogels en andere kleine zangvogels. Houd je ogen en oren goed open, want in het dichte groen hoor je vogels vaak eerder dan dat je ze ziet.
→ Bekijk onze favoriete levadawandelingen op Madeira
Pico do Arieiro – vogels in de hoge bergen
rOok op grote hoogte kun je vogels spotten. Rond Pico do Arieiro verandert het landschap in een open, rotsachtig berggebied. Hier kun je onder andere de Berthelots pieper tegenkomen.
Met heel veel geluk kun je in de centrale berggebieden ook de Madeirastormvogel (freira) zien. Deze zeldzame vogel broedt in de hoge bergen van Madeira, maar de kans dat je hem tijdens een gewone wandeling tegenkomt is erg klein. De soort is vooral actief rond de schemering en ’s nachts.
De 3 beste wandelroutes om vogels te spotten op Madeira
Je hoeft niet speciaal een vogelexcursie te boeken om vogels te spotten op Madeira. Tijdens verschillende wandelingen kom je door gebieden waar bijzondere vogelsoorten leven. Wij vinden onderstaande routes vooral leuk omdat je wandelen en vogels kijken goed met elkaar kunt combineren.
1. Ribeiro Frio naar Balcões (PR11) – voor bosvogels
De PR11 naar Balcões is een korte en relatief eenvoudige wandeling door het Laurisilva-bos. Onderweg kun je onder andere de Madeiravink, Trocazduif en Madeiragoudhaan tegenkomen. Bij het uitzichtpunt Balcões heb je bovendien een weids uitzicht over de groene valleien, waardoor je ook roofvogels kunt zien rondcirkelen.
Onze ervaring: tijdens onze wandeling zagen we al binnen enkele minuten meerdere Madeiravinken. Vooral rond Balcões waren ze opvallend nieuwsgierig en kwamen ze soms behoorlijk dichtbij. Een verrekijker is hier handig, maar vergeet ook je camera niet.
→ Lees alles over de PR11 Ribeiro Frio – Balcões
2. Vereda do Arieiro naar Pico Ruivo (PR1) – vogels in de bergen
De PR1 voert door een totaal ander landschap. In plaats van dicht bos wandel je hier door een open en rotsachtig berggebied. Daardoor zijn vogels soms makkelijker te ontdekken. Vooral de Berthelots pieper kun je hier tegenkomen.
De Madeirastormvogel (freira) komt voor in de centrale berggebieden, maar de kans dat je deze zeldzame vogel tijdens een gewone wandeling ziet is erg klein. Verwacht deze dus zeker niet als je de PR1 loopt.
Onze ervaring: tijdens onze wandeling zagen we meerdere Berthelots piepers tussen de rotsen foerageren. Door het open landschap konden we ze redelijk goed volgen. Met een verrekijker kun je ze uiteraard een stuk makkelijker herkennen.
→ Bekijk de complete wandelgids van de PR1 Pico do Arieiro – Pico Ruivo
3. Ponta de São Lourenço (PR8) – vogels langs de kust
De PR8 Ponta de São Lourenço is interessant als je vooral vogels wilt zien in een open en droog kustlandschap. Tijdens de wandeling kun je onder andere Berthelots piepers, rotsmussen, hoppen en verschillende meeuwen en sternen tegenkomen.
Ook boven de oceaan is genoeg te zien. Met wat geluk spot je pijlstormvogels die langs de kust vliegen. Op dagen met wat meer wind is de kans op zeevogels vaak groter.
De PR8 is wat ons betreft vooral een leuke combinatie van wandelen, vogels spotten en genieten van het landschap. Je hebt hier weinig beschutting, maar daardoor kun je vogels in het open landschap juist goed zien.
→ Lees meer over de wandeling Ponta de São Lourenço
Wanneer kun je het beste vogels spotten op Madeira?
Op Madeira kun je het hele jaar door vogels spotten. Door het milde klimaat zijn er in elk seizoen verschillende soorten te zien. Wel heeft iedere periode zijn eigen voordelen.
| Seizoen | Wat kun je verwachten? |
|---|---|
| Lente | Broedseizoen. Veel vogels zijn actief en laten zich goed zien en horen. Nu zijn er ook veel bloemen op Madeira! |
| Zomer | Goede periode om zeevogels, zoals de Kuhls pijlstormvogel, te spotten tijdens een boottocht. |
| Herfst | Kans om naast de vaste bewoners ook verschillende trekvogels te zien. |
| Winter | Veel vogelsoorten blijven op Madeira. Bovendien zijn de wandelroutes vaak rustiger, waardoor je ongestoord vogels kunt observeren. |
Zelf vogels spotten op Madeira of met een gids op pad?
Je kunt op Madeira prima zelf vogels spotten. Vooral tijdens wandelingen door het Laurisilva-bos, op Ponta de São Lourenço en in de bergen kom je regelmatig verschillende soorten tegen. Het voordeel is dat je alle vrijheid hebt en vogels spotten makkelijk kunt combineren met wandelen.
Een lokale gids is vooral interessant als je speciaal voor de vogels naar Madeira komt of graag meer wilt leren over de soorten die je ziet. Je hoeft dan niet zelf uit te zoeken waar je moet zoeken en een ervaren gids herkent veel vogels aan hun zang of vlucht.
Zelf op pad is dus vooral leuk als je vogels spotten als onderdeel van je vakantie ziet. Wil je gericht op zoek naar bijzondere of endemische soorten? Dan is een vogelexcursie met een gids een betere keuze.
De leukste vogel- en natuurexcursie op Madeira
Wil je gericht op zoek naar de bijzondere vogels van Madeira? Dan is de excursie ‘Madeira: vogels kijken – de endemen’ interessant. Tijdens de excursie ga je met een lokale gids, Alex, op zoek naar onder andere de Madeiravink, Trocazduif en Madeiragoudhaan.
De gids Alex is echt een kenner neemt je mee naar plekken waar je de meeste kans hebt om bijzondere soorten te zien. Hij vertelt ondertussen meer over de vogels en natuur van Madeira. Verrekijkers zijn inbegrepen, dus die hoef je niet zelf mee te nemen.
→ Bekijk de vogelspotting excursie op Madeira en ontdek de bijzondere vogels van het eiland
Wat neem je mee?
- Verrekijker (8×42): Een verrekijker met een vergroting van 8×42 is ideaal voor vogelspotten. De 8x betekent dat je vogels acht keer dichterbij haalt, terwijl de 42 mm objectieflens voldoende licht opvangt voor een helder beeld. Hierdoor kun je vogels ook in de schaduw van het Laurisilva-bos of tijdens bewolkte dagen goed observeren.
- Camera met zoomlens: Wil je de vogels ook vastleggen? Neem dan een camera met een telelens van minimaal 300 mm mee. Een lens van 100-400 mm is nog veelzijdiger, omdat je zowel vogels in bomen als zeevogels op grotere afstand goed kunt fotograferen zonder ze te verstoren.
- Vogelgids of vogelherkenningsapp: Een vogelgids of app helpt je om soorten sneller te herkennen. Wij gebruiken zelf altijd BirdNET. Met deze app neem je eenvoudig het vogelgeluid op met je telefoon, waarna de app met behulp van kunstmatige intelligentie analyseert welke vogel je waarschijnlijk hebt gehoord. Vooral in de bossen van Madeira, waar je vogels vaak eerder hoort dan ziet, is dit een handig hulpmiddel.
- Stevige wandelschoenen: Veel van de beste vogelspotlocaties liggen langs levadawandelingen of bergpaden. Goede wandelschoenen met voldoende grip zorgen voor meer comfort en veiligheid, zeker op steile of natte stukken van de route.
- Regenjas of windjack: Het weer op Madeira kan snel omslaan, vooral in de bergen. Een lichte regenjas of windjack neemt weinig ruimte in beslag en zorgt ervoor dat je ook bij een onverwachte bui comfortabel kunt blijven wandelen en vogels spotten.
Veelgestelde vragen over vogels op Madeira
Op Madeira leven verschillende bijzondere vogelsoorten, waaronder de Madeiravink, Trocazduif en Madeiragoudhaan. Ook zeevogels zoals de Kuhls pijlstormvogel maken het eiland interessant voor vogelliefhebbers.
De Madeiravink is een van de bekendste vogels die je alleen op Madeira tegenkomt. Ook de Trocazduif is een bijzondere eilandsoort die vooral in de bossen van Madeira leeft. Als je de Madeirastormvogel tegenkomt heb je helemaal mazzel, dit is een uiterst zeldzame soort.
De Trocazduif leeft vooral in het Laurisilva-bos. Plekken zoals Ribeiro Frio en wandelroutes langs de levada’s geven je een goede kans om deze schuwe vogel te spotten.
Nee, maar als je meer uitleg wilt kan het wel leuk zijn. Alex is een hele leuke gids en hij kan je naar de beste plekken brengen om alle vogels te zien.
De lente is een goede periode door het broedseizoen, terwijl de zomer interessant is voor zeevogels. Toch kun je dankzij het milde klimaat het hele jaar door vogels spotten op Madeira.
