De PR17 Pináculo e Folhadal is een lange en behoorlijk pittige wandeling door de bergen van Madeira. Je loopt door de Laurissilva, volgt verschillende levada’s en komt onderweg door meerdere tunnels. Wij vinden dit één van de mooiste wandelingen van Madeira, vooral omdat de route veel afwisseling biedt en een stuk rustiger is dan bekende wandelingen zoals de PR1 en PR6. In dit artikel vertellen we hoe de wandeling op Madeira loopt, hoe je er komt en waar je onderweg rekening mee moet houden.
Hoe is de PR17 Pináculo e Folhadal?
Wat wij zo leuk vinden aan de PR17 is de afwisseling. Je loopt niet urenlang over hetzelfde pad, maar komt onderweg door groene bossen, langs levada’s, door tunnels en langs verschillende uitzichtpunten. De route is wel lang en heeft behoorlijk wat hoogteverschillen, maar juist de afwisseling maakt hem voor ons zo leuk.
De PR17 begint bij Lombo do Mouro, langs de ER105. Hier kun je de auto parkeren. anaf hier loop je al snel het groene bos in. Let aan het begin goed op: na ongeveer vijf minuten moet je door een tunnel om de PR17 te volgen. Dit staat niet heel duidelijk aangegeven.
Het eerste deel gaat door het Laurissilvabos. Je loopt afwisselend over smalle paden en langs de levada. Het is hier heerlijk groen en rustig en je merkt meteen dat dit een heel andere wandeling is dan de drukke PR1. Er zijn soms wel wat plekken hier die spannend zijn als je hoogtevrees hebt, maar ik vond het zelf nog goed te doen.
Een van de mooiste momenten is het uitzicht bij de Pináculo. Hier kijk je uit over de bergen en valleien van Madeira. Bij helder weer zie je onder andere Pico Ruivo en Pico do Areeiro. Na het donkere bos is zo’n open uitzicht extra mooi.
Daarna wordt de wandeling wat avontuurlijker. Je loopt verder langs de levada en komt verschillende tunnels tegen. Neem hiervoor zeker een zaklamp mee, want vooral de langste tunnel is echt donker. Onderweg kom je ook watervallen en mooie, groene stukken tegen.
Richting Folhadal wordt het landschap wat opener en krijg je steeds meer zicht op de bergen. Je hebt dan al aardig wat kilometers in de benen, maar doordat het landschap blijft veranderen, vonden wij de wandeling niet saai worden.
De officiële route eindigt bij Encumeada, na ongeveer 15 kilometer. Houd er rekening mee dat de PR17 een point-to-point wandeling is: je eindigt dus niet bij je auto. Regel daarom vooraf hoe je terugkomt bij Lombo do Mouro. Wij hebben ervoor gekozen om terug naar de auto te lopen langs de weg, dat is ongeveer 2.5 kilometer extra.
Tip! Bij Encumeada kun je bovendien nog even iets eten of drinken. Wij vonden Snack Bar Restaurante Boca da Encumeada een fijne plek om na de wandeling even te pauzeren. Zeker na een wandeling van meerdere uren smaakt een drankje of iets te eten hier extra goed.
- Afstand: 15 kilometer – een complete ronde is 17,5 kilometer.
- Duur: 6,5 uur
- Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld
- Soort wandeling: Point to point, maar gemakkelijk circulair te wandelen.
- Startpunt: Klik hier
- Let op: reserveren is sinds 2026 verplicht
Voor PR17 moet je vooraf een plek reserveren via SIMplifica. De wandeling kost momenteel €4,50 voor bezoekers ouder dan 12 jaar. Controleer voor vertrek ook altijd de actuele status van de route.
Plattegrond PR 17 – Pinaculo e Folhadal
Maak van de PR17 een circulaire wandeling op Madeira
Een lange wandeling op Madeira is leuk, maar na al die hoogtemeters en stappen heb je echt geen zin meer om een taxi of bus te moeten regelen. Althans, ik heb daar een hekel aan. De PR17 is eigenlijk een point to point-wandeling, maar je kan er makkelijk een rondwandeling van maken en dan kom je gewoon uit bij je auto.
Zoals je op de plattegrond hierboven al hebt gezien, het begin- en eindpunt ligt niet heel ver uit elkaar. Ongeveer 3 kilometer kan je teruglopen naar het beginpunt en dan heb je dus een totale wandeling van 18 kilometer. Als je gewoon de ER105 blijft volgen, dan kom je er vanzelf.
Hou er wel rekening mee dat dit stuk nog bijna 300 meter hoogtemeters heeft en wees voorzichtig, want je loopt langs een weg. Het allerlaatste stukje kan je de PR17 weer pakken. Kijk maar op de plattegrond en onthou onderweg waar je de weg over bent gestoken.
Hoe kom je bij PR17 en hoe zit het parkeren?
De start van de PR17 bevindt zich bij het uitzichtpunt Miradouro da Encumeada, vlakbij de ER 105. Er is een parkeerplaats bij de start van de route, die deel je wel met wandelaars van de PR21. Vanaf Funchal duurt de rit ongeveer 35 minuten. Je komt langs Cabo Girão, dus je kan door nog even een korte tussenstop hebben!
Langs de ER105 zijn verschillende plekken om je auto te parkeren. Er zit daar een uitzichtpunt, restaurant en een souvenirwinkel.
Er rijden bussen naar nabijgelegen dorpen, maar de laatste kilometers moeten te voet of met een taxi worden afgelegd. De beste optie is echt met je eigen huurauto of een taxi boeken.
Praktische informatie
- Je wandelt door meerdere tunnels en zeker de laatste is erg lang, dus ook echt donker! Zorg dat je telefoon goed is opgeladen om de zaklamp te kunnen gebruiken voor langere tijd of neem een zaklamp mee. Zonder is het niet te doen.
- Vlakbij het eindpunt (of begin, net hoe je gaat wandelen) zit Snack Bar Restaurante Boca Da Encumeada. Hier kan je echt heerlijk eten voor een goede prijs. De kabeljauwkroketjes zijn heerlijk, maar ook de koffie en het gebak zijn goede aanraders.
- Neem voldoende water en eten mee. Je bent al snel een aantal uur aan het wandelen.
- Laat altijd aan iemand weten dat je de PR17 gaat wandelen, dat is wel zo veilig.
- Download de offline kaart van Madeira op Maps.Me. Hier staan de wandelpaden goed op aangegeven en zo heb je ook een kaart bij de hand als je geen bereik hebt.
Huur een auto op Madeira
Een huurauto is de makkelijkste manier om bij de PR17 te komen. De wandeling begint bij Lombo do Mouro, langs de ER105, op ongeveer 35 tot 45 minuten rijden vanaf Funchal.
Wij huren op Madeira meestal een auto, omdat je daarmee ook bij veel andere wandelingen en uitzichtpunten makkelijk komt. Sunny Cars is daarbij een handige optie als je liever een all-in huurprijs en Nederlandse klantenservice hebt.
→ Lees ook: Alles over een auto huren op Madeira
→ Lees ook: Tips voor autorijden op Madeira
Veelgestelde vragen
Ja, de entree is €4.50 per persoon en kinderen tot 12 jaar zijn gratis. Sinds het najaar van 2024 geldt dit voor alle PR-wandelingen op Madeira. Je kan een tijdslot reserveren via SIMplifica voor de dag dat jij wilt gaan wandelen.
Nee, wij vinden het geen aanrader met kinderen, vooral door de lengte. Kan je kind prima 15 tot 18 kilometer wandelen met hoogtemeters? Dat kan je zelf het beste inschatten. Vanaf het beginpunt start ook de PR21, een korte wandeling met veel hoogtemeters. Misschien is dat een leuke optie.
